Galeria Patio2 AHE w Łodzi zaprasza 10 czerwca o godz. 18.00 na otwieramy nową wystawę Magdaleny Samborskiej Fikcyjne sobowtóry.
Magdalena Samborska prezentuje od lat 90. XX wieku konsekwentną postawę postfemisnistyczną, sięgając głównie do strategii dadaistyczno-surrealistycznej z lat 20. XX w. Wypowiada się sprawnie w fotografii cyfrowej i w wideo, analizując różne problemy dotyczące kobiecej tożsamości i cielesności. Wystawa pokazuje kilkadziesiąt fotografii z ostatnich ośmiu lat. Nie były one jeszcze prezentowane w Łodzi.
Prace te ogniskują się wokół tematu sobowtóra, podwójnej tożsamości, niedokładnego cytatu znanych obiektów sztuki i kultu religijnego.
To prywatna diagnoza artystyczna i rozrachunek z tradycją sztuki. Nie jest to fotografia publicystyczna, ale stawiająca ważne i trudne do definitywnego rozwiązania problemy, sięgające odwiecznych dylematów moralnych. Jest to przykład fotografii, która chętnie odwołuje się do tradycji ekspresjonistycznej konsekwentnie poszukując odpowiedzi na temat własnego „ja”, które zanika, stając się rodzajem nieprzezroczystego widma.
Kurator wystawy: Krzysztof Jurecki. Wystawa jest częścią programu SpinOFF Fotofestival 2026.
Termin sobowtór wywodzi się od niemieckiego słowa Doppelgänger oznaczającego podwójnego wędrowca. Jest on bytem nadprzyrodzonym, duchem-bliźniakiem. W legendach, w folklorze, w mitach spotkanie z sobowtórem uznawano za zwiastun nieszczęścia lub śmierci. W literaturze, w filmie ta archetypiczna figura służy pogłębieniu psychologii postaci, ukazuje dualizm ludzkiej natury lub opowiada o kradzieży tożsamości.
W erze cyfrowej i genetycznej sobowtór przestaje być wtórny. To udoskonalona wersja nas samych, na przykład nasz wyidealizowany profil w mediach społecznościowych, dla którego prawdziwe ja jest tylko bazą danych. Sobowtór niejako „pożera” oryginał. W inżynierii genetycznej dane w postaci kodu DNA można multiplikować i optymalizować, tworząc klony, kwestionujące unikalność jednostki.
W sztuce figura sobowtóra może stać się narzędziem oporu przeciwko narzuconej tożsamości. Można tworzyć alternatywne byty i traktować tożsamość jako płynną grę. Widzimy więc na wystawie moje różne wcielenia i niedowcielenia: gwiazdę na okładkach czasopism o sztuce, podwójną Magdalenę zmagającą się ze sobą, hybrydę ludzko-zwierzęcą, Magdalenę rozczłonkowaną i złożoną w abstrakcyjny ornament. Te sobowtóry nie dają jednoznacznych odpowiedzi na temat tożsamości, są kolejnymi węzłami w sieci.
Wystawa dotyczy mapy rozproszonego bytu, który zawłaszcza przestrzeń autorytetów, tworzy narzędzia emancypacji, symbolicznie przejmuje władzę. Jest otwartym projektem.
Nomadyczne ja nawiązuje do określenia podwójnego wędrowca. Doppelgänger nie jest już motywem z gotyckiego horroru. Ten wędrowiec, nomada stale się reinterpretuje, tworzy siebie według własnych reguł, wymyka się sztywnym definicjom, pozwala na ucieczkę z piekła jednej tożsamości.
Magdalena Samborska
Dołącz do naszego wydarzenia na Facebooku.
